مضموم على الخطاب للجماعة ، و سكون « را » ( 1 ) ، تا بيفزاى ( 2 ) در مال مردمان ، آن بنزديك خداى نيفزايد . * ( وَما آتَيْتُمْ مِنْ زَكاةٍ ) * ، و آنچه بدهى ( 3 ) از زكات و به آن روى خداى خواهى ( 4 ) ، يعنى براى خداى دهى ( 5 ) . * ( فَأُولئِكَ هُمُ الْمُضْعِفُونَ ) * ، آنان كه اين كنند ، يعنى زكات دهند ايشان خداوندان ضعف باشند ، و ايشان را ثواب مضاعف بود . در آيت تزهيد است از ربا و ترغيب در زكات ( 6 ) . خداى تعالى در باب ربا و زكات مىگويد : يَمْحَقُ اللَّه الرِّبا وَيُرْبِي الصَّدَقاتِ ( 7 ) . مفسّران در معنى آيت خلاف كردند . سعيد جبير و مجاهد و طاووس و قتاده و ضحّاك گفتند : اين مردى باشد كه عطايى به كسى دهد يا هديه‌اى به طمع آن كه زيادت آن بستاند آن ربايى است حلال خداوندش را ، در او مزدى نباشد و بزه‌اى نباشد . و گفتند ( 8 ) : اين معنى رسول - عليه السّلام - نكردى و او را نشايستى كردن ، لقوله : وَلا تَمْنُنْ تَسْتَكْثِرُ » . شعبى گفت : اين مردى باشد كه خويشتن در سفر بر كسى بندد و خدمت او كند تا از او قوتى و نفقاتى به او مىرسد ، يا ( 10 ) آن مرد بازرگان گويد : از اين سود كه مرا باشد بر اين مال تو را چندين نصيب است تا مرا معاونت كنى در اين سفر ، اين نه براى خداى كند . نخعى گفت : معنى آن است كه در جاهليّت ( 11 ) عادت بودى كه مرد بسيار مال چيزى به خويشاوند ( 12 ) دادى بدان تجارتى كردى غرض او نه خداى بودى ، و اوقاتى از او چيزى بستدى به مرابحهء آن . سدّي گفت : آيت در بني ثقيف آمد كه ايشان ربا دادندى ، خداى تعالى

--> ( 1 ) . همهء نسخه بدلها : « واو » . ( 2 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز كا شركت . ( 3 ) . آب ، آز ، مش ، كا : بدهيد . ( 4 ) . آب ، آز ، مش ، كا : خواهيد . ( 5 ) . آب ، آز : بدهيد ، مش ، كا : دهيد . ( 6 ) . همهء نسخه بدلها بخلاف آن كه مردمان گمان برند كه ربا در مال بيفزايد و از زكات مال بكاهد . ( 7 ) . سورهء بقره ( 2 ) آيهء 276 . ( 8 ) . آب ، آز : گفته‌اند . ( 9 ) . سورهء مدّثّر ( 74 ) آيهء 6 . ( 10 ) . همهء نسخه بدلها : تا . ( 11 ) . آج ، لب : چندين . ( 12 ) . آط ، آب ، آز ، مش : خويشاوندان خود ، آج ، بخيشاوندان خود ، كا : به خويشان خود .